รัฐบาลไทยเร่งเดินหน้าแผนปฏิรูประบบค่าโดยสารรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ ด้วยการผลักดัน “ตั๋วร่วม” ครอบคลุมทุกโครงข่าย และกำหนดเพดานค่าโดยสารระหว่าง 17 ถึง 45 บาทต่อเที่ยวภายในปี 2027 หลังปัญหาระบบบัตรโดยสารที่แยกส่วนกันมานานกว่าทศวรรษสร้างต้นทุนให้ผู้โดยสารทั้งด้านเวลาและค่าใช้จ่าย โดยแนวทางล่าสุดมุ่งจัดโครงสร้างใหม่ให้มีเจ้าภาพรัฐรายเดียวดูแลด้านค่าโดยสาร ก่อนขยับไปสู่การซื้อสัมปทานคืนจากเอกชนในระยะถัดไป

พิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยว่า ระยะสั้นรัฐบาลตั้งเป้าเริ่มระบบตั๋วร่วมและเพดานค่าโดยสาร 17–45 บาทในวันที่ 1 มกราคม 2027 โดยอาศัยกรอบกฎหมายที่มีอยู่แล้ว ทั้งพระราชบัญญัติตั๋วร่วมและพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง แนวทางนี้จะให้ผู้โดยสารจ่ายค่าโดยสารครั้งเดียวเมื่อเข้าใช้ระบบ แม้จะต้องเปลี่ยนข้ามหลายเส้นทาง ซึ่งต่างจากปัจจุบันที่แต่ละโครงการ—ทั้ง BTS, MRT, แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ และสายสีแดง—ต่างใช้ระบบบัตรและโครงสร้างค่าโดยสารของตนเอง

ภายใต้โมเดลใหม่ สิทธิในการจัดเก็บค่าโดยสารทุกเส้นทาง รวมถึงแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ จะถูกโอนไปยังการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ซึ่งจะทำหน้าที่เป็น “ผู้จัดเก็บรายได้กลาง” พร้อมตั้งระบบชำระเงินย้อนกลับให้ผู้ประกอบการเอกชน โดยรฟม.จะดูแลระบบหลังบ้านเพื่อเคลียร์ยอดและคืนเงินค่าโดยสารเกินให้ผู้โดยสารภายในหนึ่งถึงสามวัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมระบุว่าการออกแบบระบบดังกล่าวควรแล้วเสร็จภายในสิ้นปีนี้ ขณะที่รายละเอียดเชิงเทคนิค เช่น การรองรับบัตรเดบิตและเครดิตแบบ EMV Contactless หรือการชำระผ่านคิวอาร์โค้ดบนโครงข่าย BTS ซึ่งปัจจุบันใช้บัตรแรบบิท จะเป็นภารกิจที่รฟมาต้องประเมินต้นทุนและวิธีดำเนินการ

ในระยะยาวรัฐบาลยังคงเป้าหมายดึงโครงข่ายรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ กลับมาอยู่ภายใต้การถือครองของรัฐผ่านรฟม.ทั้งหมด แต่ข้อจำกัดด้านระดับหนี้สาธารณะทำให้การซื้อคืนสัมปทานไม่สามารถทำได้ในทันที กระทรวงคมนาคมประเมินว่าการไถ่ถอนสัมปทานทั้งหมดจะมีมูลค่าราว 100,000–200,000 ล้านบาท และอยู่ระหว่างพิจารณาใช้กองทุนรวมโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออนาคตประเทศไทย (TFFIF) เป็นช่องทางระดมทุนเพิ่มเติม รวมถึงกำหนดกลไกชดเชยเอกชนและคัดเลือกสถาบันการเงินมาดูแลการเก็บเงินค่าโดยสารและการจ่ายคืนให้ผู้ประกอบการ ภายใต้กรอบเวลาประมาณหนึ่งปีครึ่งถึงสองปีในการโอนโครงข่ายเข้าสู่การบริหารรวม โดยตัวเลือกอย่างบัตรโดยสารรายสัปดาห์ และส่วนลดสำหรับนักเรียนและผู้สูงอายุจะถูกพิจารณาในช่วงถัดไปหลังระบบตั๋วร่วมหลักเริ่มดำเนินการแล้ว

À la veille de l’ouverture du Festival d’Avignon, plusieurs organisations professionnelles du spectacle vivant ont adressé un courrier d’alerte à Emmanuel Macron. Elles disent avoir été informées de l’« annulation drastique » de crédits budgétaires alloués au service public de la culture, une perspective qui ferait peser un « risque sans précédent » sur 28 structures phares, selon la lettre également envoyée à la ministre de la Culture Catherine Pégard et au Premier ministre Sébastien Lecornu.

Signé notamment par la Réunion des opéras de France et par des associations de centres nationaux de danse et de théâtre, le courrier décrit un choc brutal pour les établissements les plus exposés. Ces 28 structures « risquent de ne pas pouvoir ouvrir leur saison avant janvier 2027 », au lieu de septembre, préviennent leurs dirigeants. Au-delà du décalage de calendrier, ils estiment que les opéras, orchestres, centres dramatiques nationaux, scènes nationales et autres établissements concernés « verraient leur activité brutalement interrompue » et « devront fermer au public en septembre 2027 » si les coupes se confirmaient.

Parmi les institutions citées figurent l’Opéra et l’Orchestre national de Lyon, le Théâtre national de Bordeaux Aquitaine, le Théâtre du Rond-Point à Paris, l’Orchestre national de Lille ou encore l’Opéra national de Bordeaux. Dans un communiqué séparé, les 28 signataires insistent sur l’ampleur de l’impact économique : « C’est toute une économie, tout un écosystème et une mission de service public qui seraient déstabilisés », écrivent-ils, en référence à la chaîne d’emplois et de prestataires gravitant autour du spectacle vivant.

Face à cette mobilisation, la ministre de la Culture a affirmé « se battre » pour que l’ensemble des crédits prévus pour 2026 puissent être engagés, indiquant concentrer notamment ses efforts auprès de Bercy. Les structures concernées réclament de leur côté une confirmation immédiate du maintien intégral des crédits 2026 et le versement sans délai des financements attendus, alors que la tension budgétaire intervient en amont d’une saison culturelle où la visibilité financière apparaît plus que jamais déterminante.