แผนกู้เงินฉุกเฉิน 400,000 ล้านบาทของรัฐบาลไทย เพื่อบรรเทาผลกระทบจากราคาพลังงานที่พุ่งสูงและเร่งการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด กำลังเผชิญการทดสอบทางกฎหมายที่อาจกำหนดขอบเขตการใช้อำนาจด้านเศรษฐกิจของฝ่ายบริหารในอนาคต ศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้องจากพรรคฝ่ายค้านภายใต้บทบัญญัติมาตรา 172 ของรัฐธรรมนูญ เพื่อตรวจสอบว่าพระราชกำหนดกู้เงินดังกล่าวเข้าเกณฑ์ "กรณีมีความจำเป็นเร่งด่วนและหลีกเลี่ยงไม่ได้" เพียงพอหรือไม่ โดยมีกำหนดวินิจฉัยภายในเดือนกรกฎาคม ซึ่งจะชี้ชะตาทั้งทิศทางมาตรการประคองเศรษฐกิจและความเชื่อมั่นต่อนโยบายการคลังของรัฐบาลชุดใหม่

คณะรัฐมนตรีเห็นชอบพระราชกำหนดกู้เงินวงเงิน 400,000 ล้านบาทเมื่อเดือนพฤษภาคม แบ่งใช้สองส่วนเท่า ๆ กัน ส่วนแรก 200,000 ล้านบาทถูกออกแบบเพื่อบรรเทาภาระค่าครองชีพจากราคาพลังงานที่ปรับตัวสูงขึ้นตามแรงกดดันจากสงครามในตะวันออกกลางและความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับอิหร่าน รวมถึงมาตรการอุดหนุนผู้บริโภคราว 176,000 ล้านบาท ส่วนที่เหลืออีก 200,000 ล้านบาทตั้งใจใช้สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานไปสู่พลังงานหมุนเวียนและสะอาดในระยะยาว เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นให้เศรษฐกิจไทยต่อความผันผวนของตลาดน้ำมันโลก

อย่างไรก็ดี พรรคฝ่ายค้าน นำโดยพรรคประชาชน ตั้งข้อโต้แย้งว่าเงื่อนไขความเร่งด่วนยังไม่ชัดเจนเพียงพอที่จะต้องใช้องค์กรนิติบัญญัติทางลัดอย่างพระราชกำหนด แทนการออกพระราชบัญญัติปกติที่เปิดโอกาสให้สมาชิกรัฐสภาพิจารณาอย่างละเอียด โดยเฉพาะในส่วนงบประมาณด้านพลังงานสะอาดที่ถูกวิจารณ์ว่ามีรายละเอียดคลุมเครือและควรได้รับการกลั่นกรองเชิงนโยบายมากกว่านี้ ฝ่ายค้านยอมรับเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด แต่ไม่เห็นด้วยกับการอาศัยช่องทางกฎหมายฉุกเฉินในการผลักดันงบประมาณขนาดใหญ่เช่นนี้

ในทางกลับกัน ฝ่ายรัฐบาลยืนยันความจำเป็นของการกู้เงิน โดยระบุว่าราคาพลังงานที่สูงขึ้นสร้างแรงกดดันโดยตรงต่อครัวเรือน เกษตรกร และภาคธุรกิจ ทำให้มาตรการบรรเทาผลกระทบต้องเดินหน้าอย่างรวดเร็ว นายเอกนิติ นิติธนปรัช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่าหนี้สาธารณะไทยในปัจจุบันอยู่ที่ราว 66.4% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ต่ำกว่ากรอบเพดานกฎหมายที่ 70% และการกู้เงินครั้งนี้จะไม่ทำให้เกินขีดจำกัดทางกฎหมาย ขณะที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี มองว่าการกู้เงินดังกล่าวเป็น "เครื่องมือขับเคลื่อนประเทศและป้องกันการอ่อนแรงของเศรษฐกิจ" โดยมีรัฐมนตรีประจำนายกรัฐมนตรีอย่างนายภราดร ปริศนานันทกุล แสดงความมั่นใจต่อสื่อว่ารัฐบาล "ไม่ได้ทำอะไรผิด" และเชื่อว่าศาลจะยืนตามพระราชกำหนด

อย่างไรก็ตาม ผู้กำหนดนโยบายด้านการเงินและนักเศรษฐศาสตร์อิสระจำนวนหนึ่งเตือนว่าการกู้เงินวงเงินสูงจะลดทอนพื้นที่ทางการคลังของไทยในการรับมือกับความเสี่ยงเศรษฐกิจในอนาคต โดยเฉพาะในช่วงที่การเติบโตชะลอตัวและโอกาสในการใช้นโยบายกระตุ้นเพิ่มเติมเริ่มจำกัด ลาวันยา เวงกะเตศวราน นักเศรษฐศาสตร์อาเซียนอาวุโสของธนาคาร OCBC มองว่าหากคำวินิจฉัยของศาลส่งผลให้แผนกู้เงินสะดุด อาจเพิ่มชั้นของความไม่แน่นอนต่อภาพรวมการเติบโต แม้ปัจจัยภายนอกเชิงบวกลักษณะหนึ่ง เช่น การส่งออกที่ยังทรงตัว มีโอกาสช่วยพยุงเศรษฐกิจได้ก็ตาม ขณะเดียวกันก็มีข้อกังขาว่าการอัดฉีดเงินสดระยะสั้นให้ผู้มีรายได้น้อยจะเพียงพอในการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจไทยได้มากน้อยเพียงใด

La France affronte déjà son troisième épisode de fortes chaleurs depuis le début de l’année, quelques jours seulement après une canicule qualifiée d’historique. Dimanche, sept départements du Sud – l’Ardèche, l’Aude, la Drôme, le Gard, le Vaucluse, l’Hérault et les Pyrénées-Orientales – ont été placés en vigilance orange canicule, avec des températures pouvant avoisiner les 40 °C, notamment en ex-région Languedoc-Roussillon. Météo-France prévoit que les fortes chaleurs gagneront du terrain vers le nord ce lundi 6 juillet 2026 et n’exclut pas d’étendre la vigilance à d’autres territoires.

Si les prévisionnistes soulignent que « les températures sont un cran en dessous » de celles enregistrées lors de la précédente canicule, la nouvelle vague pourrait se prolonger jusqu’au week-end prochain. Les minimales restent élevées sur le pourtour méditerranéen et dans la moyenne vallée du Rhône, souvent comprises entre 21 et 25 °C, avec des pointes à 27 °C localement. Ce troisième épisode survient après une séquence de mai jugée exceptionnelle par sa précocité et une canicule de deux semaines dans la seconde moitié de juin, pendant laquelle les températures moyennes ont atteint des niveaux records et entraîné de graves conséquences sanitaires.

La répétition des fortes chaleurs s’accompagne d’un risque d’incendie particulièrement élevé dans les régions méditerranéennes. Météo-France met en garde contre des vents parfois forts susceptibles de favoriser la propagation des feux et classe sept départements du Sud en « risque très élevé » dans son bulletin dédié à la météo des forêts. Dans les Pyrénées-Orientales, un incendie déclenché samedi soir dans un massif difficile d’accès à Trévillach a parcouru près de 1 000 hectares. Selon la préfecture, le feu « n’est plus en propagation libre » mais reste sous surveillance. Dans la Drôme, un incendie de forêt qui brûle depuis trois jours dans une zone montagneuse inhabitée a plus que doublé de superficie dans la nuit, mobilisant plus de 300 pompiers qui tentent d’en ralentir la progression jugée « défavorable ».

Au-delà de la gestion d’urgence, la nouvelle offensive du thermomètre ravive un débat politique déjà vif sur la manière d’adapter le pays à des canicules appelées à devenir plus fréquentes et plus intenses. La question de la climatisation s’est imposée comme un symbole des divergences de stratégie. Lors de l’épisode de juin, la ministre de la Transition écologique, Monique Barbut, s’est opposée à l’idée de déployer « la clim partout » comme réponse à l’adaptation au changement climatique, tandis que le Rassemblement national défendait un « plan clim » chiffré à 40 milliards d’euros.

Dimanche, le chercheur François Gemenne, coauteur de rapports du GIEC, est venu bousculer le débat en prenant clairement position en faveur d’un recours accru à la climatisation. « Je ne comprends pas les gens (...) qui s’obstinent à refuser la climatisation. Ça veut dire qu’ils acceptent de transformer les canicules en tract électoral pour le RN », a-t-il déclaré sur France Info, visant explicitement la ministre de la Transition écologique. Sur fond de vigilance orange, de forêts en flammes et de mortalité en hausse lors des précédents épisodes, la France se retrouve ainsi à arbitrer entre impératifs sanitaires immédiats, maîtrise de la demande énergétique et stratégie de long terme face à des étés de plus en plus extrêmes.